Na przełomie XIX i XX w.powstała w Rybnej pierwsza na ziemi krakowskiej, spółdzielnia mleczarska w oparciu o statut opracowany przez dr. Franciszka Stefczyka – pioniera ruchu spółdzielczego.
Spółdzielnia mleczarska z ograniczoną odpowiedzialnością w Rybnej założona została w 1901 roku jako mleczarnia miejscowego Kółka Rolniczego. Ponieważ przedsiębiorstwo to zaraz w początkach rozwijało się dobrze, przeto za inicjatywą kilku światlejszych miejscowych gospodarzy z kierownikiem mleczarni Szymonem Romanowskim na czele, zostało usamodzielnione i przekształcone w Spółkę Mleczarską, opartą na własnym statucie na podstawie Ustawy o Stowarzyszeniach Zarobkowych Gospodarczych z dnia 8 kwietnia 1873 roku. Zarejestrowana w Sądzie Handlowym pod firmą "Spółka Mleczarska w Rybnej z ograniczoną poręką". Celem spółki była wspólna przeróbka i korzystniejsze spieniężenie mleka wyprodukowanego w gospodarstwach członków. Początkowo mleczarnię urządzono w wynajętym budynku. Budynek ten okazał się za szczupły i niedostosowany do wymogów techniki mleczarskiej. W 1903 roku przystąpiono do budowy własnego domu, który został w roku 1904 ukończony i do użytku mleczarni oddany w dniu 1 stycznia 1905 roku. Koszta budowy wynosiły 18 tysięcy koron, a pokryte zostały częściowo z zysków za lata poprzednie, a częściowo z udziałów wprowadzonych przez członków. Urządzenie mleczarni było ręcznie dostosowane do przeróbki 4 - 5 tys. litrów mleka dziennie. Istniał jednakże zamiar zmechanizowania mleczarni, który z powodu wybuchu Wojny Światowej w roku 1914 do skutku nie doszedł, a działalność Spółki została wstrzymana z powodu powołania personelu mleczarskiego do służby wojennej. Przez czas wojny Spółka była nieczynna, a budynek mleczarni został wydzierżawiony mleczarni Łuczanowickiej. W 1919 roku zostaje mleczarnia we własny zarząd odebrana, następuje reorganizacja Spółdzielni na podstawie Ustawy Polskiego Kodeksu Spółdzielczego. Przeróbka mleka początkowo mała z powodu konkurencji dzikiego handlu mlekiem, wzrastała stale tak, że w latach 1927 i 1928 nie tylko dochodzi do przeróbki przedwojennej lecz o wiele ją przewyższa. Przeróbka mleka dochodzi do 2 milionów litrów rocznie. W roku 1934 mleczarnia została zmechanizowana i urządzona według wymogów najnowszej techniki. Koszta zmechanizowania mleczarni wyniosły około 25 tysięcy złotych i pokryte zostały prawie całkowicie z funduszów Spółdzielni. W początkach rozwoju mleczarni masło zdobyło najpierw rynki zagraniczne, mianowicie: Berlin w Niemczech, oraz Mysłowice i Katowice na Śląsku Górnym będącym wówczas pod zaborem niemieckim. Na rynkach krajowych zwłaszcza w Krakowie początkowo nie ufano wyrobowi krajowemu , lecz nieufność ta trwała krótko, masło z Rybnej wkrótce swoją jakością pobiło sprzedawane wówczas w Krakowie masło morawskie, a nawet duńskie i znajdowało całkowity zbyt na terenie Małopolski jak: w Krakowie, Zakopanem, Szczawnicy, Rabce, Nowym Sączu, a również dosięgało do Lwowa i Stanisławowa w większych partiach. W porze letniej większa produkcja znajdowała łatwy zbyt na terenie miejsc kąpieliskowych byłego zaboru austriackiego jak: Karlsbad, Marienbad, w Czechach. Docierało także nad Adriatyk do Cirkockicy. W latach powojennych w czasie korzystniejszym dla eksportu, częściowy eksport za granicę: Niemcy, Anglia, w kraju głównie rynki zbytu Kraków - Zakopane. Teren działalności: W latach powojennych: Rybna, Czułów, Czułówek, Przeginia Duchowna, Przeginia Narodowa. Później teren działalności rozszerzył się na Mników i tereny należące do Spółdzielni w Czernichowie, tj. Czernichów, Kłokoczyn, Rusocice. Produkcja roczna około 60 tys. kg masła. Odznaczenia za masło wyborowe:
* Srebrny Medal Państwowy z roku 1923,
* Złoty medal z Wystawy Przyrodniczo-leczniczej we Lwowie z roku 1907,
* Dyplom Uznania Wielkopolskiej Izby Rolniczej w Poznaniu 1924 r.
Tekst pochodzi z Wikipedii, jednak prosimy o dopisywanie w tym temacie wszelkich ciekawych informacji odnośnie historii Rybnej, nieujętych w tym tekscie
